Khi nhìn lại chặng đường phát triển của ngành kiến trúc – xây dựng theo định hướng xã hội chủ nghĩa ở Thành phố Hồ Chí Minh, ta dễ dàng nhận ra diện mạo đô thị đang thay đổi từng ngày. Những khu đô thị mới khang trang, những công trình xanh xuất hiện ngày một nhiều, các dự án cải tạo kênh rạch, chỉnh trang chung cư cũ hay xây dựng nhà ở xã hội đều cho thấy sự quan tâm đến chất lượng sống của người dân. Thành phố không chỉ xây cao hơn, lớn hơn, mà còn đang cố gắng xây tốt hơn – tốt cho môi trường, cho cộng đồng và cho tương lai lâu dài.
Tuy vậy, vẫn còn những điều khiến chúng ta phải suy nghĩ. Có nơi vẫn thiếu bóng cây xanh, có gia đình vẫn chật vật vì giá nhà quá cao, có công trình đẹp về hình thức nhưng chưa thật sự gắn bó với đời sống xung quanh. Sự phát triển nhanh đôi khi khiến thành phố chưa kịp “thở”. Điều này nhắc nhở rằng phát triển bền vững không chỉ là khẩu hiệu, mà là một quá trình cần sự kiên trì, trách nhiệm và tầm nhìn xa.
Câu hỏi đặt ra không chỉ dành cho nhà quản lý hay kiến trúc sư đang hành nghề, mà còn cho thế hệ trẻ – đặc biệt là sinh viên UAH. Chúng tôi hôm nay chính là những người sẽ trực tiếp thiết kế diện mạo của thành phố ngày mai. Vì vậy, trách nhiệm không chỉ nằm ở việc học cho giỏi chuyên môn, mà còn ở cách nhìn nhận nghề nghiệp. Một bản vẽ không chỉ là bài tập nộp đúng hạn, một đồ án không chỉ để lấy điểm. Nó có thể là ý tưởng cho một khu nhà ở giá rẻ nhưng tiện nghi, một công viên nhỏ giữa khu dân cư đông đúc, hay một công trình biết “thở” cùng khí hậu nhiệt đới của Sài Gòn.
Sinh viên kiến trúc cần học cách đặt câu hỏi: công trình này phục vụ ai? Nó có giúp người dân sống tốt hơn không? Nó có làm thành phố xanh hơn, dễ chịu hơn không? Khi tư duy ấy được nuôi dưỡng ngay từ giảng đường, định hướng xã hội chủ nghĩa – với tinh thần vì con người, vì cộng đồng – sẽ không còn là khái niệm lý thuyết, mà trở thành kim chỉ nam trong từng bản thiết kế.
Bên cạnh việc học, sinh viên UAH có thể tham gia các hoạt động cộng đồng: thiết kế sân chơi cho trẻ em ở khu dân cư thu nhập thấp, đề xuất cải tạo không gian công cộng, nghiên cứu giải pháp nhà ở thích ứng với ngập nước, hay thử sức ở các cuộc thi kiến trúc xanh. Những việc làm ấy dù nhỏ nhưng góp phần lan tỏa tinh thần nghề nghiệp có trách nhiệm – làm kiến trúc không chỉ để đẹp, mà để có ích.
Có thể nói, sự phát triển bền vững của ngành kiến trúc – xây dựng tại Thành phố Hồ Chí Minh sẽ khó thành công nếu thiếu đi sự tiếp nối của thế hệ trẻ. Khi sinh viên UAH hiểu rằng mình không chỉ học để làm nghề, mà còn để góp phần xây dựng một đô thị nhân văn, công bằng và đáng sống, thì tương lai của thành phố sẽ được đặt trên nền tảng vững chắc hơn. Và khi đó, mỗi bản vẽ hôm nay sẽ là một lời hứa cho một Sài Gòn xanh hơn, công bằng hơn và bền vững hơn trong ngày mai.